Mintage30

عوارض آنتی سایکوزها؛ عوارض خارج هرمی(Parkinsonism)

شنبه 23 بهمن 1395 11:22 ب.ظ

نویسنده : جهانشا مهدوی پور
 Parkinsonism of Anti-psychotics; Extra-pyramidal Side Effects or Parkinsonism

در چند مقاله ی پیشین از عوارض جانبی داروهای آنتی سایکوز که برای درمان شیزوفرنی به کار می روند گزارش هایی ارایه نمودیم. عوارض خارج هرمی که به ویژه در نسل اول داروهای یاد شده بُروز می یابند؛ نشانه هایی از "نارسایی های حرکتی" بیماری پارکینسون را به نمایش می گذارند. همسان بودن پیامد و نشانه های "پارکینسون و عوارض خارج هرمی داروهای آنتی سایکوز" را می توان در یکسان بودن  علت "آناتومیک و فیزیولوژیک" هر دو در مغز دانست. 

ویژگی های بالینی پارکینسونیسم عبارت اند از:

1. نقاب وارگی چهره(masklike facies)؛ به حدّاقل رسیدن میمیک صورت
2. لرزش در استراحت(resting tremor)
3. کندی و آرامی حرکتی(bradykinesia)
4. سختی چرخ دنده ای(cogwheel rigidity)
5. تُند گامی(shuffling gait)؛ تند شدگی راه رفتن مانند پارکینسون 
6. کُندی روانی-حرکتی(psycho-motor retardation)

پارکینسونیسم؛ عارضه ی جانبی داروهای آنتی سایکوز!

1. نخستین نشانه ی بروز عارضه ی جانبی یاد شده؛ کاهش بیان گری چهره و نبود تعادل در راه رفتن فرد است.  هماهنگی نوسان ها و تقابل دست ها و پاها به حفظ تعادل در پیاده روی کمک شایانی می کند. از دست رفتن تعادل و هماهنگی به هنگام  راه رفتن در پارکینسونیسم و نبود بیان گری در چهره ی بیمار پیش آگهی بروز نارسایی های بعدی است.

2. لرزش در حال استراحت( مانند pill-rolling) نشانه ی دیگری از پارکینسونیسم به حساب می آید. لرزش و ترمور برآمده از داروهای آنتی سایکوز بر خلاف "پارکینسون ایدیوپاتیک" برجسته و چشمگیر نیست.

مکانیسم عوارض خارج هرمی

برای تبیین بُروز نارسایی در "دستگاه حرکتی" به علت مصرف دارو های آنتی سایکوز, می توان به هماهنگی و تعادل دو مسیر یا ناحیه ی مغزی اشاره نمود:

1. عقده های قاعده ای(basal ganglia )
2. جسم سیاه( substantial nigra)

هر چند کنش گری آنتی کولینژریکی عقده های قاعده ای چند برابر کنش گری دوپامینی جسم سیاه گزارش شده, اما برآیند تعادل این دو؛ بیانگر هماهنگی در دستگاه حرکتی آدمی است. 
اگر کارکرد مسیر یا کنش گری دوپامینی در جسم سیاه کاهش یابد این تعادل به هم می خورد:

1. اگر ناحیه ی pars compacta واقع در "جسم سیاه" از بین برود فرد دچار پارکینسون می شود.

2. اگر "گیرنده های D2" در "جسم سیاه" مهار یا بلوکه شوند فرد دچار عوارض خارج هرمی داروهای آنتی سایکوز می شود.

مدیریت پارکینسونیسم برآمده از داروهای آنتی سایکوز

1. کاهش دوز داروی آنتی سایکوز

2. تجویز داروهای آنتی کولینرژیک(مانند تری هگزیل فنیدیل, بنرتروپین و بی پریدین) 

تجویز داروهای آنتی کولینرژیک برای مورد یاد شده؛ انتخاب دوم به حساب می آید. این گزینه برای بیمارانی تجویز می شود که حتی دوز های کمتر از دوز درمانی باعث عوارض خارج هرمی در آنها می گردد. دارو های آنتی کولینرژیک کنش گری گیرنده های موسکارینی را کاهش می دهد. این کاهش به برقراری تعادل دوباره بین گیرنده های دوپامینی و کولینرژیکی کمک می کند.

3. تجویز آمانتادین جهت تعدیل آزادسازی پیش سیناپسی دوپامین

عوارض جانبی داروهای آنتی کولینرژیک

مهار و بلوکه کردن گیرنده های موسکارینی توسط داروهای آنتی کولینرژیک در دو سطح صورت می گیرد:

1. مرکزی؛ مهار گیرنده های موسکارینی در CNS عوارض جانبی زیر را به دنبال دارد:
الف. نارسایی های شناختی
ب. هذیان
پ. تب یا افزایش دمای بدن

2. عوارض جانبی پیرامونی شامل:
الف. خشکی دهان
ب. تیرگی دید و گلوکوما
پ. انسداد روده( در هم رَوی روده ها و ایجاد یبوست)
ت. احتباس ادرار

پی نوشت:
پژوهش ها نشان می دهند اثرات درمانی داروهای آنتی سایکوز زمانی روی می دهد که 60-75 درصد گیرنده ها ی دوپامینی با داروی آنتی سایکوز اِشغال شده باشند. اگر اِشغال گری یاد شده بیش از 78% باشد, عوارض خارج هرمی یا پارکینسونیسم بروز می کند. 

[http://www.aparat.com/v/OavRH]





دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: Anti-psychotics ، Extra-pyramidal ، Parkinsonism ، Adverse Effects ،
آخرین ویرایش: شنبه 23 بهمن 1395 11:44 ب.ظ



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic